26/06/18 Hete aardappel? Gelukkig is er de VAR?

Ze was o zo voorspelbaar, de dubieuze hoofdrol die de VAR tijdens dit WK opeist. Voor de voetbanalfabeten onder u: VAR staat voor Video Assistant Referee, maar Vrij Afwisselende Resultaten had ook gekund. Zeker gisteren, tijdens de wedstrijden Spanje-Marokko en Iran-Portugal, is gebleken dat een aantal extra ogen – de VAR wordt zelf nog eens bijgestaan door een Assistant Video Assistant Referee (of AVAR), ik verzin dit niet – het eeuwige geëmmer niet in de kiem smoort.

Zeker, de VAR heeft zijn deugdelijkheid al bewezen. De afgekeurde 2-2 van Spanje werd terecht alsnog goedgekeurd. Buitenspel is namelijk empirisch aantoonbaar. Het hoge aantal penalty’s – bovendien niet allemaal terecht, omdat handspel de vaagste spelregel in de hele sportgeschiedenis is – verhoogt al veel minder de amusementswaarde. Pas als verdedigers, dankzij het alziende oog, niet langer de onstuitbare drang voelen om in de zestien aan jiujitsu of ballroomdancing te doen, en als daardoor het aantal elfmeters op termijn daalt, zal ik het systeem met meer liefde omarmen. 

Daarom denk ik dat de VAR vooral tussen de twee strafschopgebieden nog veel nettowinst kan opleveren. Alleen door streng op te treden tegen álle grove overtredingen en schwalbes, kan het voetbal weer winnen aan esthetiek, en worden beenhouwers en kleinzerige acteurs hopelijk tot inkeer gebracht. Zij zijn de ware reden voor het imagoprobleem van de sport.

Maar daar wringt het schoentje van de VAR. Die grijpt alleen in wanneer de scheids een ‘potentiële clear error’ begaat. Mijn taalkundige theewater begint al wat te pruttelen bij die schijnbare contradictio in terminis. Als ik een boete krijg omdat ik ‘potentieel duidelijk’ te snel heb gereden, zal ik niet geneigd zijn te betalen. Het woord ‘potentieel’ zet de deur wagenwijd open voor de interpretatie die men eigenlijk wilde uitroeien. Al was dat al bij de start ijdele hoop.

Neem nu gisteravond. Was ik ref geweest, dan had ik rood getrokken voor de twee voeten vooruit van Gerard Piqué, voor de aanslag op Andrés Iniesta’s scheenbeen en voor de beuk van Cristiano Ronaldo. En veel scheidsrechters hadden dat vroeger ook gedaan. Maar nu schuiven ze de hete aardappel door naar de VAR en de AVAR in Moskou, die er misschien elk een eigen subjectieve visie op nahouden en dan maar het salomonsoordeel ‘voor interpretatie vatbaar’ communiceren. Geen clear error. Zelfs geen potentiële!

Conclusie: of een arbiter het helemaal alleen moet doen, dan wel geholpen wordt door een VAR, AVAR, AVAVAR of AVAVAVAR, het huidige voetbalreglement zal altijd ruimte laten voor interpretatie. En zouden supporters niet meer begrip hebben voor een veldscheidsrechter die live een situatie verkeerd inschat, dan voor assistenten die zich op tal van herhalingen en camerastandpunten kunnen beroepen? 

Misschien moeten we gewoon daar eens mee beginnen: begrip en respect voor de scheidsrechter.

De Koperen Kogel